W dniu 2 lutego (poniedziałek) w Kościele pw. Świętej Doroty z Wolanowa na terenie skansenu oraz w Dworze z Brzeziec odbyły się obchody Święta Matki Boskiej Gromnicznej z udziałem KGW „Grabowianki” oraz koncertem kolęd grupy dziecięcej „Przyłęczaki”. Dziękujemy za udział w uroczystościach.
2 lutego Kościół katolicki obchodzi święto Ofiarowania Pańskiego, upamiętniające ofiarowanie Jezusa Chrystusa w Świątyni Jerozolimskiej. W polskiej tradycji dzień ten znany jest przede wszystkim jako Święto Matki Bożej Gromnicznej i jest jednym z najstarszych świąt maryjnych w Kościele katolickim. Jak co roku, również w naszym Muzeum zaplanowane były uroczystości związane z tym świętem.
Obchody rozpoczęły się o godzinie 16:30 Mszą Świętą w zabytkowym Kościele pw. Świętej Doroty z Wolanowa, na terenie Muzeum Wsi Radomskiej. Liturgii przewodniczył Biskup Radomski Marek Solarczyk. Zgodnie z tradycją sięgającą IX wieku na mszy poświęcone zostały świece gromniczne, które symbolizują światło wiary, łaskę Bożą i światłość wiekuistą. W tradycji ludowej gromnica poświęcona na nabożeństwie 2 lutego miała później bronić ludzi przed groźnymi żywiołami, przed burzą, uderzeniem pioruna i ogniem, a także przed wygłodniałymi wilkami. Wierzono, że posiada moc odwracania gromów i błyskawic, stąd wzięła się jej ludowa nazwa.
Po mszy odbyło się wspólne przejście z poświęconymi gromnicami do Dworu z Brzeziec, gdzie Koło Gospodyń Wiejskich „Grabowianki” z Grabowa nad Wisłą zaprezentowało na scenie wybrane obrzędy i zwyczaje ludowe związane ze świętem Matki Boskiej Gromnicznej według autorskiego scenariusza. To tradycyjne święto, obchodzone w Polsce, wiąże się z wieloma obrzędami ludowymi, wśród których szczególne znaczenie ma ogień – atrybut Matki Boskiej Gromnicznej, stąd właśnie wywodzi się zwyczaj rozniecenie od płomienia poświęconej gromnicy domowego ognia w piecu oraz obrzęd kreślenia znaku krzyża dymem ze świecy na drzwiach, oknach i piecu oraz na belkach sufitu, który miał chronić domostwo przed czartowską ingerencją, przed nawałnicami, gromami i wszelkim nieszczęściem.
Święto Matki Boskiej Gromnicznej wyznacza połowę zimy, o czym mówi znane przysłowie „Gromnica – zimy połowica”. Od święta maryjnego na polskiej wsi wyglądano oznak nadchodzącej wiosny, jest to też ostatni dzień wystawiania choinek, szopek i śpiewania kolęd, dlatego zwieńczeniem obchodów, będzie koncert kolęd, który pozwoli nam wspólnie zakończyć świąteczny czas. Kolęd w tym roku wysłuchaliśmy w wykonaniu dziecięcej grupy taneczno-wokalnej „Przyłęczaki”, powstałej w roku 2024 przy Gminnej Bibliotece Publicznej w Przyłęku.
Dziękujemy wszystkim gościom i uczestnikom za obecność na uroczystościach.
Biogramy występujących:
Koło Gospodyń Wiejskich „Grabowianki”
Koło Gospodyń Wiejskich „Grabowianki” kontynuuje swoją działalność z przerwami od roku 1960. W ostatnich 11 latach członkowie skupili się na kultywowaniu obrzędów ludowych, które miały miejsce we wsi Grabów 100-150 lat temu. Należą do nich „Wigilia”, „Dożynki”, „Majówka”, „Wiano dla Kasi”, „Kiszenie kapusty”, „Andrzejki”, „Oktawa Bożego Ciała -wianki”, „Noc świętojańska” i inne. Oprócz dawnych zwyczajów, prezentują w nich ludowe pieśni, piosenki i przyśpiewki oraz przysłowia i opowieści dawnych mieszkańców.
Członkinie na lokalne wydarzenia i święta przygotowują potrawy regionalne, które są oparte na tradycyjnych przepisach naszych babć.
Przygotowane spektakle obrzędowe grupa prezentowała w Tarnogrodzie, Radomiu, Stoczku Łukowskim, Zaborowiu, Zwoleniu i Lipsku oraz w Warszawie na Festiwalu Teatru Ludowego im. Wojciecha Siemiona.
„Przyłęczaki”
Grupa powstała w 2024 roku i działa przy Gminnej Bibliotece Publicznej w Przyłęku. Przygotowywane przez członków, krótkie obrzędy, piosenki oraz tańce prezentowały na lokalnych wydarzeniach. W roku 2025 prezentowała zabawy wiejskie na Ogólnopolskim Festiwalu Dziecko w Folklorze, gdzie zajęli II miejsce.
