Trzecie i zarazem ostatnie w tym roku spotkanie z cyklu „Układy Lata – Muzyka, Taniec i Rzemiosło w Muzeum Wsi Radomskiej” odbyło się 30 sierpnia 2026 roku. Tym razem bohaterem wydarzenia było tradycyjne garncarstwo. Pokazy pracy na kole garncarskim, warsztaty lepienia z gliny, prezentacje tradycyjnych technik wypału, spotkania z twórcami ludowymi, kiermasz rękodzieła oraz potańcówka przy muzyce kapel ludowych wypełniły ostatnią odsłonę tegorocznego cyklu.
W niedzielę, 30 sierpnia, teren Muzeum Wsi Radomskiej ponownie stał się przestrzenią spotkania z żywą kulturą ludową. Trzecia odsłona cyklu „Układy Lata – Muzyka, Taniec i Rzemiosło” poświęcona została jednemu z najstarszych i najbardziej rozpoznawalnych tradycyjnych rzemiosł – garncarstwu.
Idea wydarzenia opierała się na bezpośrednim spotkaniu uczestników z twórcami oraz możliwości poznawania tradycyjnych technik nie tylko poprzez obserwację, ale również własne doświadczenie. Przez kilka godzin muzealna przestrzeń wypełniała się dźwiękiem pracujących kół garncarskich, zapachem gliny, rozmowami z twórcami i muzyką.
Garncarstwo – tradycja, która wciąż żyje
Najważniejszym elementem sierpniowego spotkania były pokazy i warsztaty ceramiczne. Uczestnicy mogli obserwować proces powstawania naczyń – od przygotowania gliny, przez formowanie jej na kole garncarskim, aż po ręczne modelowanie i zdobienie.
Swoją wiedzą i doświadczeniem dzielili się twórcy reprezentujący różne ośrodki garncarskie i różnorodne techniki pracy z gliną.
Warsztaty toczenia naczyń na kole garncarskim prowadzili Paweł Piechowski z Czarnej Wsi Kościelnej, Wiesław Rokita z Majdanek koło Rędocina oraz Piotr Skiba z Jadwisina. Uczestnicy mogli zobaczyć, jak z pozornie bezkształtnej bryły gliny, dzięki odpowiednim ruchom dłoni i doświadczeniu twórcy, powstają naczynia o regularnych formach.
Z kolei tajniki ręcznego lepienia z gliny prezentowali Monika i Robert Jehn-Olszewscy z Bąkówki oraz Emilia Skiba z Kapalicy. Warsztaty pozwoliły uczestnikom samodzielnie zmierzyć się z materiałem i przekonać się, jak wiele cierpliwości, precyzji i wyobraźni wymaga praca garncarza.
Szczególną atrakcją były również prezentacje przygotowane przez Radosława Koniarza z Mirzec Malcówki oraz Tomasza Skibę z Iłży, którzy zaprezentowali pokaz wypału raku i żurkowania, a także techniki ręcznego lepienia naczyń.
Spotkania z twórcami były okazją nie tylko do poznania konkretnych technik rzemieślniczych, ale również do rozmowy o historii garncarstwa i jego znaczeniu w życiu dawnych mieszkańców wsi. Ceramiczne naczynia przez stulecia stanowiły podstawowe wyposażenie gospodarstw domowych – służyły do przechowywania żywności, przygotowywania posiłków i codziennego użytku. Dziś tradycyjne garncarstwo pozostaje ważnym elementem dziedzictwa kulturowego regionu.
Spotkanie z twórcami i kiermasz rękodzieła
Ważną częścią wydarzenia było bezpośrednie spotkanie z twórcami ludowymi. Zwiedzający mogli przyjrzeć się ich pracy, poznać charakterystyczne formy i motywy zdobnicze oraz dowiedzieć się więcej o tradycjach związanych z lokalnym rzemiosłem.
Podczas kiermaszu rękodzieła prezentowane były zarówno przedmioty użytkowe, jak i dekoracyjne. Była to również okazja, by nabyć wyjątkowe prace wykonane przez twórców i rzemieślników oraz wesprzeć osoby, które kontynuują i rozwijają tradycyjne techniki.
„Układy Lata” po raz kolejny pokazały, że tradycyjne rzemiosło może być nie tylko opowieścią o przeszłości, ale również żywą i atrakcyjną formą kontaktu z kulturą. Możliwość własnoręcznego wykonania przedmiotu z gliny pozwoliła uczestnikom lepiej zrozumieć wartość pracy ręcznej oraz doświadczenie kryjące się za pozornie prostymi przedmiotami codziennego użytku.
Muzyka i taniec na zakończenie
Finałem wydarzenia była potańcówka, która rozpoczęła się o godzinie 16.00. Do wspólnej zabawy przy muzyce zakorzenionej w tradycji regionu radomskiego zaprosiły Kapela Henryka Gwiazdy oraz Kapela Mirosława Strzeleckiego.
Ludowe melodie wypełniły muzealną przestrzeń, a uczestnicy wydarzenia mogli zakończyć dzień wspólną zabawą i tańcem. Muzyka stała się naturalnym dopełnieniem spotkania poświęconego tradycyjnemu rzemiosłu, przypominając, że kultura ludowa od zawsze była przestrzenią wspólnego przeżywania, spotkania i budowania relacji.
Trzecie spotkanie z cyklu „Układy Lata – Muzyka, Taniec i Rzemiosło w Muzeum Wsi Radomskiej” zakończyło tegoroczną edycję wydarzenia. Trzy odsłony cyklu stały się okazją do poznawania tradycyjnego rzemiosła, spotkań z twórcami, odkrywania muzyki i tańca oraz doświadczenia kultury ludowej w jej najbardziej bezpośredniej, żywej formie.
Projekt został sfinansowany ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego.
Patronat honorowy: Marszałek Województwa Mazowieckiego Adam Struzik.
