Zamknij

Bombka choinkowa

Bombka choinkowa

Dziś choinka ozdobiona szklanymi bombkami jest nieodłącznym elementem Bożego Narodzenia, urosła wręcz do symbolu tych świąt. Choinkami dekoruje się ulice, witryny sklepowe, kartki świąteczne. Drzewka w centrach handlowych i na miejskich placach pełnią dziś funkcją estetyczną, ale też marketingową.

Warto pamiętać, że w Polsce pojawiła się dopiero w XIX w., zastępując w domach „podłaźniki”. „Podłaźnik” to zielona gałąź sosnowa, jodłowa, rozwidlony czubek świerku zawieszany u pułapu nad stołem wigilijnym. Zdobiono je jabłkami, orzechami, światami z opłatków. Co ciekawe, choinki też początkowo wieszano „choinkę wieszało się u belki, za czubek przywiązaną, mało gdzie stała”. Przyniesioną rankiem choinkę ozdabiały dzieci wieszając na niej wykonywane przez cały adwent zabawki. Robiono je z orzechów, jabłuszek, kolorowego papieru, słomy, wydmuszek jaj czy obrazków. Z czasem dekoracje te zastąpiły z bombki szklane. Pierwsze z nich wykonał Hans Greiner, w hucie szkła Lauscha w Niemczech. Wedle legendy „wynalazł” je z biedy. Nie stać go było ponoć na ciastka, orzechy i świece, uformował więc kuliste kształty, puste w środku i udekorował nimi choinkę. Zapewne to tylko legenda, ale bardzo skuteczna marketingowo, bowiem już w 1848 r. ukazały się pierwsze pisemne wzmianki o bombkach szklanych wytwarzanych w fabryce Lauscha, a ich produkcja ocaliła fabrykę przed bankructwem. Jako ciekawostkę warto dodać, że drugim artykułem z którego słynęła fabryka były szklane oczka dla lalek. Moda na bombki szklane rozpowszechniała się błyskawicznie, w  połowie wieku XIX masowo zaczęły powstawać małe zakłady rzemieślnicze, gdzie całe rodziny pracowały przy produkcji. Mężczyźni zajmowali się dmuchaniem i formowaniem kształtów, kobiety z dziećmi dekorowaniem ozdób i ich pakowaniem.  W 1860 r. ukazał się pierwszy katalog szklanych bombek, zachowany w zbiorach Sonnenberg Muzeum w Niemczech. Muzeum to znajduje się na Niemieckim Szlaku Zabawek obejmującym m.in. norymberskie Muzeum Zabawek stanowiąc grupę miast nazywanych czasem „miastami świętego Mikołaja” ze względu na tradycje wyrobu ozdób świątecznych i zabawek.

Na terenach polskich bombki szklane także zyskały na popularności w wieku XIX, pamiętać jednak należy, że były wówczas (podobnie jak zabawki) bardzo kosztowne i dostępne wyłącznie dla elit. Gdy w świecie zyskiwały na popularności wpływającej na spadek ceny w wieku XX, na naszych ziemiach ze względu na nasilone nurty patriotyczne zerkano na nie niechętnie. Po odzyskaniu niepodległości wręcz odżegnywano się od „cudzoziemszczyzny”, „niemczyzny” i zachęcano do samodzielnego wykonywania ozdób choinkowych. Fabryki bombek zaczęły natomiast powstawać po II wojnie światowej. Do bodaj najsłynniejszych wytwórni należała produkująca nieprzerwanie od 1951r. fabryka bombek w Miliczu. Rocznie wydmuchiwano w niej około miliona bombek, które uchodziły za niekwestionowanego króla polskiego eksportu. Fabrykę zamknięto ze względów ekonomicznych w 2008 r., ale zorganizowano tu Muzeum Bombki, gdzie zwiedzającym udostępnia się ponad 6 tysięcy ozdób choinkowych. 

 

Tekst: Justyna Górska-Streicher

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego 2014-2020

×

Drogi Użytkowniku!

Administratorem Twoich danych jest Muzeum Wsi Radomskiej z siedzibą przy ulicy Szydłowieckiej 30 w Radomiu, zarejestrowanym w Rejestrze Instytucji Kultury prowadzonym przez Samorząd Województwa Mazowieckiego pod numerem RIK/21/99 NIP 796-007-85-07. Nasz e-mail to muzeumwsi@muzeum-radom.pl, a numer telefonu 48 332 92 81. Z Inspektorem Ochrony Danych (IOD) skontaktujesz się mailem info@rodo-radom.pl

Co do zasady Twoje dane zbieramy wyłącznie w celach związanych ze statutowymi zadaniami MUZEUM. Podstawą naszego działania są przepisy prawa i nasz prawnie uzasadnionego interes jako administratora danych. Zawsze prosimy Cię o podanie tylko takiego zakresu danych, jaki jest niezbędny do realizacji naszych celów:

  • gromadzenie zabytków w statutowo określonym zakresie;
  • katalogowanie i naukowe opracowywanie zgromadzonych zbiorów;
  • przechowywanie gromadzonych zabytków, w warunkach zapewniających im właściwy stan zachowania i bezpieczeństwo, oraz magazynowanie ich w sposób dostępny do celów naukowych;
  • zabezpieczanie i konserwację zbiorów oraz, w miarę możliwości, zabezpieczanie zabytków archeologicznych nieruchomych oraz innych nieruchomych obiektów kultury materialnej i przyrody;
  • urządzanie wystaw stałych i czasowych;
  • organizowanie badań i ekspedycji naukowych, w tym archeologicznych;
  • prowadzenie działalności edukacyjnej;
  • popieranie i prowadzenie działalności artystycznej i upowszechniającej kulturę;
  • udostępnianie zbiorów do celów edukacyjnych i naukowych;
  • zapewnianie właściwych warunków zwiedzania oraz korzystania ze zbiorów i zgromadzonych informacji;
  • prowadzenie działalności wydawniczej,
  • prowadzenie strony www, w tym zakresie serwisów, które poprawiają jakość naszej pracy i poziom oferowanych usług.

W trosce o bezpieczeństwo zasobów Muzeum informujemy Cię, że będziemy monitorować siedzibę Muzeum z poszanowaniem Twojej ochrony do prywatności. W tym wypadku będziemy działać w oparciu o przepisy prawa i nasz prawnie uzasadniony interes realizowany jako administrator danych.

Nie będziemy przekazywać Twoich danych poza Polskę, ale możemy udostępnić je podmiotom, które wspierają nas wypełnianiu naszych zadań. Działamy w tym przypadku w celu wypełnienia obowiązków prawnych, które na nas spoczywają oraz w związku z naszym prawnie usprawiedliwionym interesem.

Twoje dane będziemy przetwarzać w oparciu o przepisy prawa obowiązujące w naszym kraju oraz uzasadniony interes realizowany przez nas jako administratora danych tj. do momentu ustania przewarzania w celach planowania związanego z organizacją funkcjonowania Muzeum.

Przysługuje Ci prawo dostępu do Twoich danych, a także sprostowania, żądania usunięcia lub ograniczenia ich przetwarzania. Masz także prawo złożenia skargi do organu nadzorczego.

Podanie danych osobowych jest obligatoryjne w oparciu o przepisy prawa; w pozostałym zakresie dobrowolne, ale odmowa ich podania może uniemożliwić podjęcie współpracy, realizację umowy czy usługi.

Szczegółowe zasady ochrony Twojej prywatności znajdują się w naszej Polityce Prywatności i Polityce Cookies.

Administrator Danych Osobowych