Zamknij

Wspomnienie o muzykancie Piotrze Gacy (1927-2017)

Wspomnienie o muzykancie Piotrze Gacy (1927-2017)

Piotr Gaca urodził się w 1927 roku w Przystałowicach Małych, wsi leżącej około 50 km od Radomia. Po założeniu rodziny zamieszkał w pobliskiej wiosce Przystałowicach Dużych.

O muzykancie Piotrze Gacy (1927-2017)

wspomnienie…

Piotr Gaca urodził się w 1927 roku w Przystałowicach Małych, wsi leżącej około 50 km od Radomia. Po założeniu rodziny zamieszkał w pobliskiej wiosce Przystałowicach Dużych. Tam spędził czterdzieści lat swojego życia, dochowując się pięciu córek i syna. Po śmierci żony ponownie się ożenił i przeprowadził do Rdzowa, w którym mieszkał do swojej śmierci.

Był niezwykłym skrzypkiem… Nie pochodził z „muzykalnej” rodziny. Jedynie jego mama, Antonina z Kłosińskich, uznawana była w okolicy za wybitną śpiewaczkę.

Być może to talent Piotra Gacy sprawił, że w kolejnych latach jego bracia również sięgnęli po instrumenty: Władysław za harmonię, Jan za baraban i skrzypce, Stefan za bęben. Jako dziecko chodził na organizowane przez „kawalerkę” zabawy i przysłuchiwał się grze okolicznych muzykantów. Najbardziej przez niego podziwianym był skrzypek Stefan Strzałkowski z Marysina.

Podstawowych umiejętności gry na skrzypcach Piotr Gaca nauczył się w wieku 12 lat
od Franciszka Pańczaka z Bąkowa. Od niego to dostał pierwsze instrumenty, skrzypce i bęben. Właściwym nauczycielem Piotra Gacy stał się jednak Jan Bogusz z Kamiennej Woli, znakomity skrzypek, spadkobierca tradycji muzycznych Andrzeja Kędzierskiego ze Rdzuchowa. W latach 40. wspólnie z Janem Boguszem grał Piotr Gaca na swoich pierwszych weselach.

W 1944 roku Gaca zadebiutował w roli lidera kapeli na weselu w Rusinowie. Jego sława jako dobrego muzykanta rozeszła się w szybkim tempie i w latach powojennych stał się jednym z najbardziej rozchwytywanych skrzypków w okolicy. Grywał z wieloma harmonistami, w tym najdłużej z Mieczysławem Gwiazdą z Ligęzowa. Pod koniec lat 60. nauczył grać na harmonii swojego brata Władysława. Przez krótki czas (Władysław zmarł w 1971 roku na zapalenie płuc) trzej bracia Piotr, Władysław oraz Jan, tworzyli cieszącą się wielkim powodzeniem kapelę.

Zmarłego brata zastąpił wkrótce syn Piotra Gacy, Stanisław. Ojciec i syn grali wspólnie do lat 90. rozbudowując doraźnie skład swojej kapeli o muzykantów grających na instrumentach dętych. Ostatnie wesele, na których zagrali miało miejsce w 1993 roku we Rdzowie u muzykanta Józefa Papisa.

Piotr Gaca cieszył się dużym uznaniem w środowisku interesującym się tradycyjną muzyką wiejską, dzięki czemu skrzypek ze Rdzowa zdobył sobie spore grono uczniów z całej Polski. Za swoją działalność na rzecz kultywowania tradycji muzycznych regionu radomskiego został uhonorowany w 2013 roku nagrodą Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz nagrodą im. Oskara Kolberga. Rok wcześniej wydawnictwo Muzyka Odnaleziona wydało książeczkę oraz dwie płyty poświęcone kapeli braci Gaców zatytułowane „3 x Gace”.

Gra Piotra Gacy została utrwalona również na płycie śpiewaczki Marii Siwiec z Gałek Rusinowskich. Promocja płyty wydanej przez Stowarzyszenie Akademia Łucznica we współpracy z Samorządem Województwa Mazowieckiego będzie miała miejsce 24 lutego w Muzeum im. Oskara Kolberga w Przysusze.

Muzeum Wsi Radomskiej po raz ostatni gościło Piotra Gacę podczas „Festiwalu Ziemniaka” 2 października 2016 roku, w czasie którego zagrał na „Potańcówce pod Dębem” razem z Czesławem i Józefem Pańczakami.

Fotografie Piotra Gacy wykonano we Rdzowie, 9 listopada 2016 roku.

ma

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego 2014-2020

×

Drogi Użytkowniku!

Administratorem Twoich danych jest Muzeum Wsi Radomskiej z siedzibą przy ulicy Szydłowieckiej 30 w Radomiu, zarejestrowanym w Rejestrze Instytucji Kultury prowadzonym przez Samorząd Województwa Mazowieckiego pod numerem RIK/21/99 NIP 796-007-85-07. Nasz e-mail to muzeumwsi@muzeum-radom.pl, a numer telefonu 48 332 92 81. Z Inspektorem Ochrony Danych (IOD) skontaktujesz się mailem info@rodo-radom.pl

Co do zasady Twoje dane zbieramy wyłącznie w celach związanych ze statutowymi zadaniami MUZEUM. Podstawą naszego działania są przepisy prawa i nasz prawnie uzasadnionego interes jako administratora danych. Zawsze prosimy Cię o podanie tylko takiego zakresu danych, jaki jest niezbędny do realizacji naszych celów:

  • gromadzenie zabytków w statutowo określonym zakresie;
  • katalogowanie i naukowe opracowywanie zgromadzonych zbiorów;
  • przechowywanie gromadzonych zabytków, w warunkach zapewniających im właściwy stan zachowania i bezpieczeństwo, oraz magazynowanie ich w sposób dostępny do celów naukowych;
  • zabezpieczanie i konserwację zbiorów oraz, w miarę możliwości, zabezpieczanie zabytków archeologicznych nieruchomych oraz innych nieruchomych obiektów kultury materialnej i przyrody;
  • urządzanie wystaw stałych i czasowych;
  • organizowanie badań i ekspedycji naukowych, w tym archeologicznych;
  • prowadzenie działalności edukacyjnej;
  • popieranie i prowadzenie działalności artystycznej i upowszechniającej kulturę;
  • udostępnianie zbiorów do celów edukacyjnych i naukowych;
  • zapewnianie właściwych warunków zwiedzania oraz korzystania ze zbiorów i zgromadzonych informacji;
  • prowadzenie działalności wydawniczej,
  • prowadzenie strony www, w tym zakresie serwisów, które poprawiają jakość naszej pracy i poziom oferowanych usług.

W trosce o bezpieczeństwo zasobów Muzeum informujemy Cię, że będziemy monitorować siedzibę Muzeum z poszanowaniem Twojej ochrony do prywatności. W tym wypadku będziemy działać w oparciu o przepisy prawa i nasz prawnie uzasadniony interes realizowany jako administrator danych.

Nie będziemy przekazywać Twoich danych poza Polskę, ale możemy udostępnić je podmiotom, które wspierają nas wypełnianiu naszych zadań. Działamy w tym przypadku w celu wypełnienia obowiązków prawnych, które na nas spoczywają oraz w związku z naszym prawnie usprawiedliwionym interesem.

Twoje dane będziemy przetwarzać w oparciu o przepisy prawa obowiązujące w naszym kraju oraz uzasadniony interes realizowany przez nas jako administratora danych tj. do momentu ustania przewarzania w celach planowania związanego z organizacją funkcjonowania Muzeum.

Przysługuje Ci prawo dostępu do Twoich danych, a także sprostowania, żądania usunięcia lub ograniczenia ich przetwarzania. Masz także prawo złożenia skargi do organu nadzorczego.

Podanie danych osobowych jest obligatoryjne w oparciu o przepisy prawa; w pozostałym zakresie dobrowolne, ale odmowa ich podania może uniemożliwić podjęcie współpracy, realizację umowy czy usługi.

Szczegółowe zasady ochrony Twojej prywatności znajdują się w naszej Polityce Prywatności i Polityce Cookies.

Administrator Danych Osobowych