Zamknij

Święta Katarzyna i Święty Andrzej

Święta Katarzyna i Święty Andrzej

Lekcje muzealne z tradycją - Lanie wosku przez klucz, ustawianie butów, losowanie karteczek to tylko nieliczne z wróżb, które pod patronatem Św. Katarzyny i Św. Andrzeja pomogą nam odczytać przyszłość.

W kanwę dawnych zwyczajów matrymonialno- zalotnych wplecione zostały zwyczaje związane z wigiliami dwu ważnych, rozpoczynających adwent świąt- Katarzyny i Andrzeja.

Święta Katarzyna jest patronką wzorowych żon i kawalerów, pragnących się ożenić. Jeszcze w XVIII wieku w dniu tym młodzieńcy zasięgali informacji o przyszłych żonach radząc się w tej kwestii zarówno mieszkańców wsi, jak i duchów. Najpopularniejszą wróżbą było wkładanie do wody gałązki wiśni lub czereśni. Jeśli gałązka zakwitła w wigilię Bożego Narodzenia, chłopiec mógł liczyć na to, że wybrana obdarzy go wzajemnością. Jeśli chłopiec nie znał jeszcze imienia wybranki, przed pójściem spać w wigilię św. Katarzyny musiał wytrzeć twarz kobiecą koszulą. Zwyczaj wróżb związanych z dniem św. Katarzyny zanikł w połowie XIX wieku.

            Dzień św. Andrzeja zamyka rok kościelny, po nim następuje adwent. Do dziś przestrzega się zwyczaju nie urządzania w adwencie hucznych zabaw, zwłaszcza z towarzyszeniem muzyki. Wigilia św. Andrzeja jest dniem zwyczajowo wróżebnym dla dziewcząt, gdyż św. Andrzej jest patronem panien na wydaniu. Zwyczaje wróżebne związane z tym dniem daleko dłużej przetrwały w tradycji ludowej od wróżb chłopięcych, ponieważ zamążpójście wiązało się dla kobiety z korzystną zmianą statusu społecznego. Dziewczęta, zwłaszcza te zbyt długo pozostające pannami wierzyły, że posty i modły do św. Andrzeja ułatwią im znalezienie małżonka. Aby odstraszyć złe duchy, mogące odwieść kandydata na męża od wejścia do ich domu nacierały drzwi i furty czosnkiem. Na dróżkach, przed drzwiami siały len i konopie, które „zagrabiały” męskimi spodniami, aby konkurent zjawił się jak najszybciej.

W wigilię św. Andrzeja panny spotykały się w domach „na wróżby”. Lały przez klucz wosk, aby odczytać z jego kształtu swoją przyszłość; paliły kartki papieru odczytując przyszłość z ruchliwych cieni. Na wodę puszczały świeczki w łupinach orzecha, prosząc by płynęły w tę samą stronę- miało to oznaczać rychłe skrzyżowanie się ich dróg życiowych z przyszłym mężem. Wróżb znano bardzo wiele, ich istotą było zawsze poznanie wizerunku kandydata na męża i daty własnego ślubu.

            Współczesna zmiana roli kobiety, samodzielność i swoboda wyboru partnera doprowadziły do praktycznie całkowitego zaniku wróżb andrzejkowych. Dzień ten jest jednak nadal okazją do spotkania towarzyskiego, urządzenia ostatniej przed adwentem zabawy. Może warto z tej okazji przypomnieć sobie dawne wróżby...

 

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego 2014-2020

×

Drogi Użytkowniku!

Administratorem Twoich danych jest Muzeum Wsi Radomskiej z siedzibą przy ulicy Szydłowieckiej 30 w Radomiu, zarejestrowanym w Rejestrze Instytucji Kultury prowadzonym przez Samorząd Województwa Mazowieckiego pod numerem RIK/21/99 NIP 796-007-85-07.   Nasz e-mail to  muzeumwsi@muzeum-radom.pl, a numer telefonu 48 332 92 81. Z Inspektorem Ochrony Danych (IOD) skontaktujesz się mailem iod@rodo-radom.pl

Co do zasady Twoje dane zbieramy wyłącznie w celach związanych ze statutowymi zadaniami MUZEUM. Przetwarzamy Twoje dane zgodnie z prawem: w przypadku gdy przetwarzanie jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na nas jako administratorze, wykonania umowy oraz gdy przetwarzanie jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym. Zawsze prosimy Cię o podanie tylko takiego zakresu danych, jaki jest niezbędny do realizacji naszych celów:

gromadzenie zabytków w statutowo określonym zakresie; katalogowanie i naukowe opracowywanie zgromadzonych zbiorów; przechowywanie gromadzonych zabytków, w warunkach zapewniających im właściwy stan zachowania i bezpieczeństwo, oraz magazynowanie ich w sposób dostępny do celów naukowych; zabezpieczanie i konserwację zbiorów oraz, w miarę możliwości, zabezpieczanie zabytków archeologicznych nieruchomych oraz innych nieruchomych obiektów kultury materialnej i przyrody; urządzanie wystaw stałych i czasowych; organizowanie badań i ekspedycji naukowych, w tym archeologicznych; prowadzenie działalności edukacyjnej; popieranie i prowadzenie działalności artystycznej i upowszechniającej kulturę; udostępnianie zbiorów do celów edukacyjnych i naukowych; zapewnianie właściwych warunków zwiedzania oraz korzystania ze zbiorów i zgromadzonych informacji; prowadzenie działalności wydawniczej, prowadzenie strony www, w tym zakresie serwisów, które poprawiają jakość naszej pracy i poziom oferowanych usług.  

W trosce o bezpieczeństwo zasobów Muzeum informujemy Cię, że będziemy monitorować siedzibę Muzeum z poszanowaniem Twojej ochrony do prywatności. W tym wypadku będziemy działać w oparciu o przepisy prawa i w celu wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym.

Nie będziemy przekazywać Twoich danych poza Polskę, ale możemy udostępnić je podmiotom, które wspierają nas wypełnianiu naszych zadań. Działamy w tym przypadku w celu wypełnienia obowiązków prawnych, które na nas spoczywają oraz w związku z wykonaniem zadań realizowanych w interesie publicznym.

Twoje dane będziemy przetwarzać w oparciu o przepisy prawa obowiązujące w naszym kraju, tak długo, jak przetwarzanie jest  niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na nas jako administratorze; także w związku z realizacją zadań publicznych oraz do momentu ustania przetwarzania w celach planowania związanego z organizacją funkcjonowania Muzeum.

Przysługuje Ci prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, ograniczenia przetwarzania oraz, w zależności od podstawy przetwarzania danych osobowych, także prawo do wniesienia sprzeciwu wobec ich przetwarzania oraz prawo do ich przenoszenia i usunięcia.

Jeżeli przetwarzanie danych odbywa się na podstawie zgody, masz prawo do cofnięcia tej zgody w dowolnym momencie, jednak bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem.

Przysługuje Ci również prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa, gdy uznasz, że przetwarzanie Twoich danych osobowych narusza przepisy prawa.

Podanie danych osobowych jest obligatoryjne w oparciu o przepisy prawa; w pozostałym zakresie dobrowolne, ale odmowa ich podania może uniemożliwić podjęcie współpracy, realizację umowy czy usługi.

Szczegółowe zasady ochrony Twojej prywatności znajdują się w naszej Polityce Prywatności i Polityce Cookies.

Administrator Danych Osobowych .